bạn có tự hào là người Việt??

Tháng Tư 18th, 2012, posted in Chưa được phân loại

Có, và sứ mệnh của chúng ta là làm những người bình thường của thế giới hiểu và để trọng người Việt Nam hơn…

Nhiều bạn hỏi tôi: người Việt Nam mình có gì để giới thiệu bởi nói đến Việt Nam, có chăng là chỉ cảnh quan thiên nhiên mà thôi. Một vài bạn khác nhẹ nhàng hơn: người Việt Nam mình còn nhiều điểm hạn chế lắm… Dĩ nhiên, đa phần các bạn vẫn đồng thuận với niềm tự hào mình là người Việt Nam… Thế nhưng, tôi thật sự áy náy khi vẫn còn nhiều bạn vẫn chưa có đủ thông tin để khẳng định cho mình một niềm tin. Có vẻ như là môn lịch sử của chúng ta trong nhà trường chưa thực sự làm tốt đủ các  yêu cầu?

Có hai cách để chứng minh: (1) bằng nghiên cứu trên những đặc tính của dân tộc trên một số lượng khổng lồ những mẫu – việc này rất khó, và (2) bằng những con người thật của lịch sử. Chúng ta thử điểm qua một vài nhân vật lịch sử của chúng ta để rồi so sánh với các dân tộc khác xem chúng ta có thua họ nhiều quá hay không nhé?

Nước Pháp có hai vị anh hùng nổi tiếng mà họ rất tự hào: Napoleon và Jeanne d’Arc. Thế nhưng khi họ được biết về Quang Trung – Nguyễn Huệ, họ đã phải ngã mũ kính phục. Trong suốt cuộc đời của mình, Quang Trung chưa từng thất bại trong bất cứ trận đánh nào, kể cả những trận đánh nhỏ nhất lúc mới dấy binh. Và chưa một chiến dịch, một trận đánh nào kéo dài quá 7 ngày. Napoleon, xét về mặt lý lịch quân sự, không có được sự trọn vẹn đẹp như vậy. Và liệu khi được biết về Hai Bà Trưng hay Bà Triệu, người Pháp có thấy được sự tương đồng và có bị thuyết phục bởi tính bi hùng diễm tuyệt từ một dân tộc mà “giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” hay không?

Người Nhật luôn tự hào về một người anh hùng đã mở ra cho mình một thời đại mới: Meiji – Minh Trị Thiên Hoàng. Đó là người có cái tầm của tương lai, và đã liên tục cải cách, cầu hiền và không những tránh cho nước Nhật thoát khỏi ách thống trị của phương Tây mà còn đưa nước Nhật trở thành một cường quốc. Vậy thì, khi người Nhật tìm hiểu về Việt Nam, và ngỡ ngàng phát hiện ra rằng trước Meiji hơn một thế kỷ, Quang Trung – Nguyễn Huệ cũng đã có tư tưởng cải cách, trọng dụng nhân tài, đào tạo hiền sĩ… thì họ sẽ nghĩ ra sao nhỉ?  Điểm khác nhau lớn nhất chỉ là ở chỗ Meiji tại vị được 45 năm trong hòa bình, còn Nguyễn Huệ của chúng ta chỉ ngắn ngủi trong 4 năm vỏn vẹn mà lại phải lo thù trong giặc ngoài. Nếu Nguyễn Huệ còn sống được thêm 10 hay 20 năm nữa thì nước Việt ngày nay sẽ ra sao nhỉ?

Châu Âu nổi tiếng là cái nôi của chủ nghĩa tư bản qua những cuộc cách mạng tư sản Hà Lan, Anh, Pháp… Thế nhưng, Việt Nam chúng ta có một Hồ Quý Ly (1400s – có nghĩa là trước đó hơn 300 năm) đã nghĩ đến chuyện khuếch trương thương mại, khoa học kỹ thuật, sử dụng tiền giấy, sử dụng thuốc súng, quản lý nhà nước bằng pháp quyền hiện đại… Vậy thì người Châu Âu có đủ để “nể” chúng ta không?

Với người Anh, quân sự là cái họ rất quan tâm. Có lẽ là vì nhờ nó mà họ đã có được một đế quốc rộng lớn nhất thế giới, và góp phần giúp tiếng Anh trở thành ngôn ngữ Quốc tế. Thế nhưng, bản thân người Anh, khi đề cử ra 10 vị tướng xuất sắc nhất trong lịch sử nhân loại, họ đã đề cử 2 người: Võ Nguyên Giáp và Trần Hưng Đạo. Vậy thì nếu như những người bình dân Anh họ biết về Võ Nguyên Giáp và Trần Hưng Đạo, họ có nể cái dân tộc đã có thể sản sinh ra 20% những vị tướng kiệt xuất nhất hay không?

Người Nga coi Lênin như một vị anh hùng (cho dù vẫn có nhiều người không thích, vì lịch sử còn quá gần, và với chính trị thì lúc nào cũng có 2 bên cả). Người Nga biết nhiều về Việt Nam, và họ coi Hồ Chí Minh như là Lênin của Việt Nam. Người Ấn Độ thì trọng Nehru. Và đối với họ, Hồ Chí Minh cũng là một Nehru. Vậy thì người Nga, người Ấn có coi trọng người Việt Nam chúng ta hay không?

Thế kỷ 12-13, cả thế giới chìm dưới vó ngựa Mông Cổ. Chỉ có 3 quốc gia mà Mông Cổ không thể đánh được: đó là Ấn Độ, Nhật Bản và Việt Nam (các quốc gia còn lại thì Mông Cổ chưa tiến đánh). Không như Ấn Độ (bị cái nóng và dịch tả hoành hành) hay Nhật Bản (hạm đội “vô tình” bị bão đánh tan), Việt Nam đánh tan quân Mông Cổ bằng sức và trí của con người. Mà không chỉ là một lần, mà là ba lần. Chẳng hiểu thế giới có thấy lạnh xương sống không nhỉ?

Nhưng đó là từ thời chiến, đó là của quá khứ. Thế còn hiện tại thì sao?

Hôm thứ hai vừa rồi, mình có nói chuyện với cô Tôn Nữ Thị Ninh. Cô có kể 2 câu chuyện. (1) Một câu chuyện từ ông giám đốc quỹ nhi đồng Mỹ: ổng thăm Việt Nam, rồi thăm Bangladesh. Và ông ấy nói rằng: làng quê nghèo nhất của Việt Nam cũng nghèo như làng quê nghèo nhất của Bangladesh hay nhiều nước khác trên thế giới, thế nhưng điều quan trọng nhất là ông ấy không thấy thương hại đám trẻ con Việt Nam ở làng quê ấy. Đơn giản bởi vì: tôi thấy được sự cầu tiến của người Việt và sự năng động của đám trẻ ấy. Đám con nít ấy chắc chắn không chịu an phận và sẽ không phải chịu đựng số phận (2) Câu chuyện thứ hai được kể bởi McNamara trong một buổi tiệc chiêu đãi của CEO của hãng HP: ông ấy nói rằng, người Việt Nam, ở mỗi thời kỳ, đều có một sứ mệnh nào đó, không phải là chỉ với chính họ, mà còn là đối với thế giới. Và người Việt có một cái “sense of direction” rất đặc biệt để thực hiện sứ mệnh ấy, và đừng có ai dại mà đứng giữa người Việt Nam và cái direction ấy. (Kể đến đây thì cử tọa cười òa bởi vì họ biết McNamara đang nói về thất bại của chính ông ấy).

Hai câu chuyện ấy có nói lên được điều gì không nhỉ?

Và có thực là trong cả quá khứ lẫn trong hiện tại, người Việt Nam chưa có thể để lại dấu ấn nào trong lịch sử?

Có bạn lại sẽ hỏi tôi: thế bài viết của bạn bữa trước mâu thuẫn với bài hôm nay à?

Câu trả lời sẽ là không: những người mà chúng ta nói đến hôm nay đã biết, đã hiểu và thậm chí là quá hiểu về Việt Nam, bởi vậy, họ có một đánh giá hoàn toàn khác.

Sứ mệnh của chúng ta là làm cho những người còn lại, những người bình thường của thế giới cũng có được những thông tin như vậy và hơn vậy; để hiểu và để trọng Việt Nam hơn…

Việc đó có khó không? Không khó sao lại đến tay chúng ta?

Việc đó có thể làm được không? Còn có việc gì mà người Việt Nam không thể làm được nếu như họ thực sự muốn?

Những thí nghiệp vật lý vui

Tháng Tư 25th, 2012, posted in thí nghiệm hay

Thuỷ tinh chống đục mờ

Chọn một miếng kinh khô, sạch , rắc đều vào giữa nó một lớp chất tẩy rửa, và lật mặt có dính chất tẩy rửa hướng xuống phía dưới , để hơ trên miệng chiếc  phích  chứa nước nóng .Mấy giây sau cầm miếng kính lên xem , bạn sẽ thấy : Phần kính không dính chất tẩy rửa thì bám đầy những giọt nước rất nhỏ,đục mờ :còn phần kính có dính chất tẩy rửa thì không có giọt nước nhỏ, vẫn trong suốt.

Hơi nước gặp lạnh sẽ ngưng lại trên mặt kính rất nhiều những giọt nước rất nhỏ. Những giọt nước đó, do ảnh hưởng của sức căng bề mặt mà co lại thành dạng cầu hoặc bán cầu , làm cho ánh sáng chiếu tới nó phải tán xạ, nên chúng ta nhìn thấy đục mờ.

Chất tẩy rửa có thể làm giảm sức căng bề mặt của nước , làm cho hơi nước không thể ngưng kết thành giọt nước nhỏ , mà chỉ dính chặt lên kính, hình thành một lớp nước mỏng đều , nên nhìn vào vẫn thấy trong suốt .

Hiện nay trên thị trường có bán chất chống làm mờ thuỷ tinh (kính….) là căn cứ vào nguyên lý này để chế tạo nên. Nếu mắt kính được quét lên chất làm chống mờ đó thì mùa đông , chúng ta đeo kính đi dạo thì kính sẽ không bị mờ đục bởi hơi lạnh giá.

Chiếc cốc biết … tự đi

Tìm một tấm kính , ngâm trong nước một lúc, sau đó một đầu đặt lên bàn , còn một đầu kia thì gác lên mấy cuốn sách ( cao độ 5- 6m ). Lấy một chiếc cốc thuỷ tinh, miệng cốc có bôi một ít nước, rồi lật ngược, úp miệng cốc trên miếng kính . Khi đó, tay cầm ngọn nến đã đót cháy hơ nóng phần đáy chiếc cốc. Bạn sẽ ngạc nhiên thấy : Chiếc cốc biết tự nó biết dịch chuyển qua một bên!

Giải thích: Do khi dùng nửa hơ nóng đáy chiếc cốc thì không khí trong chiếc cốc dần dần giãn nở  vì nhiệt , muốn thoát ra ngoài chiếc cốc . Nhưng miệng cốc đã bị lật úp, lại có một lớp nước bịt kín miệng cốc , không khí nóng không thoát ra nổi , chỉ có cách phải đội chiếc cốc lên . Và như vậy, cộng thêm tác dụng của trọng lượng tự thân, chiếc cốc trượt suống theo chiều nghiêng đặt miếng kính.

Khăn tay dụi lửa mà không hỏng

Đúng là khăn tay không bị hỏng, song nếu bạn lo ngại thì dùng chiếc khăn tay cũ để làm thí nghiệm này.

Trải phẳng khăn tay, đặt vào hai đồng tiền bằng kim loại, bọc lại, dùng tay giữ cho mặt vi trên đồng tiền kim loại căng, sát một chút. Lúc đó, bạn có thể đem mẩu thuốc lá đang cháy rụi vào trên đồng tiền được bọc vi đó một lát mà khăn tay không bị cháy bỏng (chú ý: không dụi quá lâu).

Khăn tay không cháy bỏng là vì tính dẫn nhiệt của kim loại là tưng đối tốt. Khi đầu mẩu thuốc látiếp xúc với chiếc khăn tay thì nhiệt lượng rất nhanh bị đồng tiền kim loại hấp thụ, phân tán, khiến lớp vi khăn tay không bị cháy.

Nhưng nếu thời gian tiếp xúc kéo dài quá thì nhiệt lượng không dễ phân tán được nhanh, khăn tay cũng có thể bị cháy đen, thậm chí cháy thủng.

Nước đóng băng tức thì

Bình thường, ngoài trời muốn nước đóng băng không phải dễ, nhưng sử dụng “cây gậy thần hoá học” thì “ nước” có thể tức khắc đóng băng. Dưới đây nêu một thực nghiệm để chứng minh.

Cho vào một ống nghiệm lớn đầy nước sạch, rồi cho tiếp một hạt sỏi, thì chỉ trong chớp mắt, nước trong cả ống nghiệm kết thành tảng băng có lật ngược ống nghiệm xuống cũng chẳng thể làm tảng băng tuột ra.

Do nước sạch đổ vào ống nghiệm lớn là thứ “ nước đặc biệt” tức là nước và natri sunphat ngậm mười phân tử nước (Na2SO4. 10H20) theo tỉ lệ 1:1,5,khuấy đều đẻ natri sunphát tan hoàn toàn trong nước. “Hòn sỏi” thả  vào trong ống nghiệm là tinh thể natri sunphát. Sau khi nước trong ống nghiệm nguội lạnh, cho thêm tinh thể natri sunphát thì dung dich trong ống nghiệm sẽ lấy tinh thể đó làm trung tâm trong quá trình chìm xuống, để kết tinh nhanh chóng ở các vị trí xung quanh nó, và rất nhanh toàn bộ dung dịch trong ống nghiệm ngưng kết thành dạng băng.

Vì sao trước khi thả hòn sỏi đó vào trong nước sạch ở trong ống nghiệm thì dung di8chj natri sunphát chưa kết thành băng? Đó là do natri sunphát phân tán trong dung dịch đã hình thành ở mức gọi là “ dung dịch bão hoà” xong chưa có mầm kết tinh, nên natri sunphát tựa như trôi nổi chưa có một rễ bám vậy nên chưa thể kết tinh.

Lưu ý rằng natri sunphát ngậm 10 phân tử nước và natri sunphát khan có thể mua ở các cửa hàng bán hoá chất thí nghiệm, hoặc hoá chất công nghiệp.

Lòng trắng trứng không chín, long đỏ trứng lại chín

Trong một chiếc cốc khô, cho vào nước chiếm 2/3 dung tích cốc, rồi thả tiếp vào nước trong cốc một qủa trúng gà. Cắm một nhiệt kế vào trong cốc nước, rồi đun từ từ cốc nước trên ngọn lửa, khống chế nhiệt độ nước trong khong 70-750C, trong khong 5 phút, thì vớt quả trứng gà ra. Đập vỡ vỏ trứng, cho trứng gà vào một chiếc bát, sẽ thấy lòng trắng trứng vẫn ở dạng lỏng, còn lòng đỏ trứng thì đã ngưng kết ở dạng rắn.

Chú ý: Nhiệt độ khi đun luộc trứng phải giữ dưới 75oC, nếu không thực nghiệm sẽ thất bại.

Thí nghiệm trên cho thấy, điểm đóng rắn ( ngưng kết) của các loại chất khác nhau là không giống nhau. Thành phần của lòng trắng và lòng đỏ trứng là không như nhau, cho nên nhiệt độ khiến chúng rắn lại (ngưng kết) cũng khác nhau : với lòng đỏ trứng thì nhiệt độ đóng rắn thấp hơn 75oC, còn với lòng trắng trứng thì nhiệt độ đóng rắn cao hơn 75oC.

Khắc hoa văn trên thủy tinh

Tháng Tư 25th, 2012, posted in thí nghiệm hay

Xung quanh chúng ta hằng ngày vẫn hay thấy các  đồ vật, công nghệ phẩm bằng thủy tinh có khắc chạm nhiều hoa văn, hình vẽ rất tinh xảo. Thủy tinh vốn cứng, lại rất trơn nên rõ ràng việc chạm khắc lên nó quả là một việc rất khó.

Muốn chạm khắc các hoa văn hay khắc độ trên bề mặt thủy tinh. Trước tiên ta quét đều đặn lên bề mặt thủy tinh một lớp parafin. Sau đó ta chạm trổ các hình hoa văn lên lớp parafin đó, làm cho phần thủy tinh cấu khắt sẽ lộ ra. Sau khi khắc, trổ xong người ta dùng một lượng axit Flohiđric (HF) quét, bôi nhẹ nhàng lên lớp parafin; chất này gặp phần thủy tinh lộ ra do chạm khắc liền ăn mòn và tạo nên hoa văn trên thủy tinh.

Có một số sản phẩm thủy tinh sau khi dùng axit Flohiđric làm xong công việc điêu khắc lại gia công thêm màu sắc rực rỡ làm cho tác phẩm điêu khắc trên thủy tinh càng thêm lộng lẫy, đẹp mắt.

HF + SiO2 ===> SiF4 + H2O

Axit Flohiđric có khả năng ăn mòn thủy tinh. Chính vì vậy trong phòng thí nghiệm, axit Flohiđric không đựng trong bình thủy tinh được, thường đựng trong bình bằng chì hay bằng nhựa.

Làm khối bông tuyết bằng muối Borax

Tháng Tư 25th, 2012, posted in thí nghiệm hay

Làm thế nào để tạo thành khối bông tuyết bằng muối borax? Bông tuyết thì thật dễ tan chảy. Tạo một khối bông tuyết muối borax, nhuộm thêm màu xanh dương nếu bạn thích và nó sẽ lấp lánh suốt năm.

Độ khó : trung bình

Thời gian thực hiện : suốt đêm.

Chuẩn bị :

Sợi dây.

Một cái bình có miệng rộng.

Nhiều cái ống sạch màu trắng

Muối borax

Bút chì

Nước sôi

Màu thực phẩm xanh dương…

Cái kéo

Chỉ dẫn :

1. Cắt một cái ống sạch thành ba phần bằng nhau.

2. Xoắn đoạn giữa của chúng lại với nhau tạo thành hình một khối bông tuyết có 6 đầu. Đừng lo lắng nếu cái cuối không bằng nhau; chỉ cần gọt đẽo một chút sẽ tạo thành một khối hoàn hảo như mong muốn; còn khối bông tuyết sẽ vừa vặn bên trong bình chứa.

3. Cột đoạn dây vào cuối đầu một nhánh bông tuyết. Cột đầu kia của đoạn dây vào một cây viết chì nếu bạn muốn chiều dài nhánh bông tuyết bằng với cây viết chì cột bông tuyết trong bình chứa.

4. Đổ đầy nước nóng vào bình chứa miệng rộng.

5. Cùng lúc đó thêm thìa muối borax vào bình chứa nước nóng, sau khi thêm muối vào thì khuấy đều để hòa tan muối vào nước. Cứ 1 tách nước nóng thì cho 3 thìa muối, nếu thấy một lượng kết tủa không tan xuất hiện trên đáy bình là được .

6. Nếu muốn, bạn có thể nhuộm màu bông tuyết bằng cách cho thêm một ít màu thực phẩm vào.

7. Treo ống bông tuyết sạch vào trong bình chứa để cây viết chì có thể tựa trên miệng bình và khối bông tuyết đó sẽ hoàn toàn được bao phủ trong nước và treo lơ lửng trong bình (mà không bám vào đáy bình).

8. Đặt cái bình đó trong một khu vực yên tĩnh suốt đêm .

9. Bạn sẽ thấy một khối tinh thể rất đẹp!!! Bạn có thể treo khối bông tuyết đó như một vật để trang hoàng hoặc đặt trên cửa sổ để nó bắt ánh nắng mặt trời.

Chủ điểm :

1. Muối borax thường có bán ở các cửa hàng tạp hóa ở gian hàng xà bông bột giặt, chẳng hạn loại 20 Mule Team Borax Laundry Booster. Không dùng xà phòng có chứa tinh thể muối borax.

2. Người lớn nên cẩn thận khi thực hiện thí nghiệm này bởi vì thí nghiệm có dùng nước sôi và muối borax thì không dùng để ăn.

3. Nếu không mua được muối borax, có thể sử dụng muối hoặc đường (thì cần kiên nhẫn vì có thể làm tăng thời gian tạo tinh thể). Thêm đường hoặc muối vào nước đun sôi cho tới khi nó bão hòa nếu bạn không muốn có một chút tinh thể tạo thành ở đáy bình.

Tạo bom khói có màu đơn giản

Tháng Tư 25th, 2012, posted in thí nghiệm hay

Bom khói cổ điển là một “công trình” tuyệt vời trong gia đình hay phòng thí nghiệm, tạo ra nhiều khói nhưng an toàn, với ngọn lửa màu tím đỏ. Nếu bạn muốn có tí màu sắc, và một số hình dạng đặc thù từ những gì bạn tạo ra, Bạn có thể làm một quả bom khói với “mây” cuồn cuộn bay cùng màu sắc khá sặc sỡ. Công việc này cũng khá dễ và đủ đảm bảo an toàn, để có thể thực hiện tại nhà. Nhưng với yêu cầu là phải có người lớn để giám sát mọi thứ nhé!


Vật liệu:
_ 60 gam (3 muỗng xúp) kali nitrat (có bán dưới dạng phân bón tại các quầy cung cấp đồ làm vườn)
_ 40 gam (2 muỗng xúp) đường
_ Một muỗng cà phê bột sođa
_ 60 gam (3 muỗng xúp) bột màu hữu cơ (có thể tìm thấy ở tiệm giặt quần áo hay quầy đồ chơi thủ công)
_ Ống các-tông (tốt nhất là cống đựng nước đá (mới sử dụng lần đầu), hoặc bạn cũng có thể dùng lõi giấy vệ sinh, hoặc một phần cắt ra từ ống khăn tắm, hay chính xác hơn là một cuồn giấy ống)
_ Dây băng
_ Viết
_ Kíp nổ pháo hoa (trong vũ khí, đầu pháo, hay trong một cửa hàng đồ chơi, hoặc lấy từ một cái pháo hoa)
_ Quả bóng vải
_ Cái xoong
Tạo hỗn hợp bom khói có màu:
Trộn 60 gam kali nitrat với 40 gam đường trong một cái xoong, trên ngọn lửa nóng.

1. Tỉ lệ tốt nhất của hai thứ này là 3:2, vì thế, nếu không có cân, bạn có thể sử dụng 3 muỗng xúp cho kali nitrat và 2 muỗng xúp đối với đường (nếu bạn thấy cần phải có sự chính xác cao)
2. Đường sẽ đổi thành màu nâu đỏ. Khuấy liên tục cho đến khi trông nó giống như bơ đậu phộng.
3. Lấy hỗn hợp ra khỏi lửa
4. Trộn vào đó một muỗng đầy bột sođa (tốt nhất là nên dùng muỗng cà phê). Bột sođa có tác dụng làm giảm sự cháy khi quả bom khói được kích nổ.
5. Thêm ba muỗng xúp đầy bột màu hữu cơ. Màu xanh và cam sẽ cho ra kết quả tốt hơn những màu khác. Trộn hỗn hợp thật kĩ.
6. Lắp bom khói trong khi hỗn hợp còn nóng và hơi sệt.

Lắp bom khói:
1. Đổ hỗn hợp bom khói còn nóng vào ống các-tông.
2. Ghim một cây viết hoặc viết chì vào giữa hỗn hợp (Không nhất thiết phải ghim sâu đến tận đáy, mà nên làm sao để cây viết có thể đứng vững được trong hỗn hợp). Bạn cũng có thể dùng một vật khác để thay thế, nhưng hình trụ sẽ hoạt động ổn hơn.
3. Để cho hỗn hợp cứng lại (mất khoảng một giờ)
4. Lấy cây viết ra.
5. Nhét vào đó kíp nổ của pháo hoa. Bọc thêm một mảnh bóng vải để nhét chặt kíp nổ vào bên trong quả bom khói. Phải chắc chắn rằng kíp nổ vẫn còn nhô ra ở ngoài ống để bạn có thể đốt nó. 6. Quấn quả bom khói lại bằng dây băng. Buộc chặt ở phía trên và phía dưới của ống. Nhưng phải chừa lại những chỗ đã khoét và không cần quấn ở kíp nổ.
7. Nào, bây giờ….Chạy ra ngoài và đốt quả bom khói của bạn đi!

Sự cháy: 3 yếu tố tạo nên ngọn lửa

Tháng Tư 25th, 2012, posted in thí nghiệm hay

Thí nghiệm này nhằm mục đích mô tả những yếu tố cơ bản để hình thành nên sự cháy. Ba yếu tố chính tạo nên sự cháy bao gồm: chất gây cháy, chất cháy và phần năng lượngkích thích ban đầu cho sự cháy. Nếu thiếu một trong ba yếu tố trên thì sự cháy sẽ không thể xảy ra.

1. Dụng cụ và hóa chất

  • Kali nitrat   LaTeX: KNO_3
  • Than củi nghiền thành bột mịn (cacbon)
  • Cốc miệng hẹp (bằng thép không gỉ)
  • Kẹp bằng củi
  • Dây thép
  • Đèn đốt Bunsen hoặc đèn đốt bằng ga
  • Thìa lấy mẫu

2. Quy trình tiến hành thực nghiệm

  • Dùng dây thép quấn quanh cốc với mục đích để tạo giá đỡ cho cốc. Dùng kẹp gỗ để kẹp và giữ chắc cốc.
  • Cho kali nitrat  vào cốc và đun nóng nhờ ngọn lửa của đèn Bunsen cho tới khi toàn bộ muối chuyển sang trạng thái lỏng (khoảng một hoặc hai phút).
  • Khi đó cho tiếp vào một hoặc hai thìa bột than củi (cacbon). Một phản ứng tỏa nhiệt rất mạnh xảy ra với sự phát sinh các tia lửa: sự cháy của than củi (cacbon) trong muối kali nitrat. Lượng nhiệt của quá trình đốt cháy tỏa ra có thể đủ lớn đốt thành cốc trở thành màu đỏ da cam.
  • Nếu như kali nitrat chưa phản ứng hết, có thể thêm tiếp vào cốc một thìa cacbon để cho phản ứng tiếp.

3. Giải thích

  • Để hình thành sự cháy, cần thiết phải có ba yếu tố :
    • Chất cháy, có nghĩa là chất đốt (trong trường hợp trên là than củi), tất cả các chất đốt được kí hiệu bởi các biểu tượng trên bao bì như hình vẽ ở phía dưới đây:
    • F – Chất dễ cháy                                        F+ – chất cháy rất mạnh
  • Chất gây cháy, có nghĩa là một chất mang oxi (ở đây là kali nitrat), chúng được kí hiệu bởi các biểu tượng trên bao bì:
    O – tác nhân gây cháy
  • Một năng lượng tối thiểu, trong trường hợp trên là nhiệt, những tia lửa, một ngọn lửa, một áp suất, một sự cọ sát
  • Muối kali nitrat không thể tự phản ứng khi đốt nóng nếu không có mặt chất cháy. Cacbon, khi đốt cháy được vì nhờ có sự có mặt của oxi trong không khí (chất gây cháy). Hỗn hợp (chất cháy và chất gây cháy) cũng không thể tự phản ứng nếu không cung cấp cho nó một nãng lượng tối thiểu ban đầu. Khi cung cấp cho hệ thống một lượng nhiệt nhờ vào ngọn lửa khi đó sẽ xảy ra sự cháy.
  • Sự cháy sẽ tự chấm dựt nếu thiếu một trong ba yếu tố trên. Đây là một trong những khẩu hiệu của ngành cứu hỏa dưới tên tam giác lửa, khi đó chỉ cần (ít nhiếu những khó khăn) loai bỏ một trong những yếu tố trên để loại bỏ ngọn lửa:
  • Chúng ta có thể loại bỏ chất gây cháy, ví dụ như oxi trong không khí, bằng cách dùng cát trùm lên ngọn lửa, hoặc những lớp phủ dầy, bọt hay khí cacbonic (bình dập lửa bằng LaTeX : CO_2). Trong trường hợp này, cần phải định hướng bình chữa cháy về phía chân ngọn lửa, ở đó chính là phần chính của sự cháy (chứ không phải phần trên ngọn lửa).
  • Hoặc có thể tìm cách loại bỏ năng lượng phát nhiệt bằng cách tưới nước lên ngọn lửa, cũng tương tự ở phần dươi của ngọn lửa. Nước sẽ bốc hơi khi tiếp xúc với nhiệt nhưng cũng góp phần làm giảm nhiệt độ. (Một mặt nào đó nó cũng góp phần dập tắt ngọn lửa).
  • Một giải pháp cuối cùng là loại bỏ chất cháy để ngăn cản sự cháy tiếp diễn. Kĩ thuật này không được phổ biến trong việc dập tắt hỏa hoạn cho các tòa nhà, nhưng nó rất hay được sử dụng khi có đám cháy ở trong rừng. Những người lính cứu hỏa sẽ đốt cháy một dải cây có kiểm soát nằm phía trước đám cháy. Khi đám cháy lan đến vùng trống, vùng mà không còn bất cứ một chất cháy (cây) để cháy, đám cháy sẽ dừng lại. Người ta gọi đây là phưong pháp « ngăn các đám cháy rừng ».
  • Chú ý 1 : Tồn tại một loại cháy khác cùng tính chất nhưng không có sự có mặt của ngọn lửa, chỉ có duy nhất một lượng nhiệt lớn : đó là sự nóng sáng. (than củi và thanh sắt đỏ lên bởi ngọn lửa, xem thực nghiệm tạo các tia lửa) và có thể tạo thành các đám cháy khi lựợng chất gây cháy đủ lớn (minh họa trong thực nghiệm sự cháy trong oxi tinh khiết). Sự nóng sáng được hiểu, theo từng trường hợp cụ thể, là một « sự cháy ở trạng thái có mức độ » hay « không hoàn toàn » (và nó ít nguy hiểm hơn).
  • Chú ý 2 : Năng lượng tối thiểu ban đầu cần cung cấp cho sự cháy tùy từng trường hợp khác nhau, nó phụ thuộc nhiều vào chất cháy và hỗn hợp chất gây cháy. Hơn nữa, năng lượng này có thể giảm rất mạnh nếu như có mặt một chất xúc tác, được minh họa trong thực nghiệm đường ăn tự bốc cháy.

Làm pha lê từ tinh thể Đồng sunfat

Tháng Tư 24th, 2012, posted in thí nghiệm hay

Bạn có thể làm được một “viên pha lê” cho riêng bạn chỉ trong vài ngày thôi. Bằng cách “nuôi” những tinh thể đồng sunfat màu xanh ngọc pha lẫn tí màu của sương mờ (rất đẹp đấy) bên trong vỏ trứng, bạn có thể tạo ra một viên pha lê của riêng bạnPha lê là một dạng đá chứa tinh thể. Bình thường, phải đến hàng triệu năm nước chảy, khoáng chất mới lắng đọng thành pha lê.

Độ khó: Trung bình
Thời gian yêu cầu: 2-3 ngày

VÀI THỨ CẦN THIẾT:
1. Một quả trứng
2. Nước nóng
3. Đồng sunfat

LÀM THẾ NÀO ĐÂY?
1. Đầu tiên, bạn cần phải chuẩn bị một vỏ trứng. Một tí tinh thể pha lê tự nhiên tồn tại dưới hình thức một loại kháng chất. Đối với việc này thì khoáng chất là canxi cacbonat của vỏ trứng. Gõ thật cẩn thận để quả trứng nứt ra, bỏ trứng đi và giữ lại lớp vỏ. Rửa sạch vỏ trứng. Bạn nên xén thẳng nơi vết nứt để được hai nửa vỏ. Hoặc bạn cũng có thể xoay phần đầu của lớp vỏ, để có được những tinh thể pha lê hình quả bóng.
2. Trong một vật chứa khác, pha đồng sunfat với một phần tư cốc nước nóng. Số lượng đồng sunfat không cần phải chính xác. Bạn cần phải khuấy cho đến khi đồng sunfat không thể hoà tan được nữa. Nhiều hơn thế thì không tốt đâu! Sẽ còn dư lại một ít nguyên liệu rắn khi dung dịch được bão hoà.
3. Rót dung dịch đồng sunfat vào trong vỏ trứng.
4. Đặt vỏ trứng vào một nơi nào đó để nó có thể tồn tại mà không bị xáo trộn trong 2-3 ngày. Bạn cũng có thể đặt vỏ trứng vào trong một vật khác để nó không bị ngã.
5. Quan sát tinh thể pha lê của bạn mỗi ngày nhé! Pha lê sẽ xuất hiện vào cuối ngày đầu tiên và sẽ trở nên “cứng cáp” hơn sau ngày thứ hai hoặc thứ ba.
6. Bạn có thể lấy dung dịch ra và để “pha lê” của bạn khô sau một vài ngày. Hoặc bạn có thể để dung dịch tự bay hơi (mất đến một hoặc hai tuần lận đó)

LƯU Ý:
1. Tăng nhẹ nhiệt độ sẽ tạo ra hiệu quả tuyệt vời với lượng đồng sunfat (CuSO4.5H 2O) đã hoà tan.
2. Đồng sunfat gây hại nếu nuốt nhầm, và gây kích thích da và màng nhầy. Nếu tiếp xúc trực tiếp, cần phải rửa ngay với nước. Nếu nuốt nhầm, phải truyền thêm nước và đến bác sĩ ngay.
3. Tinh thể đồng sunfat có chứa nước, vì thế, nếu bạn muốn giữ những ‘viên pha lê” đó, thì cần phải cất nó trong một vật chứa có nắp đậy. Nếu không, nước sẽ bay hơi dần đi. Phấn xám (hoặc xanh lục) sẽ khô cạn lại dưới hình thức của đồng sunfat.
4. Tên cũ của Đồng (II) sunfat là đồng sunfat.
5. Đồng sunfat được lấy từ lớp mạ đồng, thuốc dành cho bệnh thiếu máu, trong thuốc diệt tảo và nấm, trong sợi vải công nghiệp, và chất bảo quản thực phẩm.

đề thi vào lớp 10 lý chuyên khoa học tự nhiên hà nội năm 2011

Tháng Tư 24th, 2012, posted in Các đề tuyển sinh vào 10 chuyên

tuyển sinh chuyên lý 10 năm 2011